Vijftig jaar Ens
Overgenomen uit:
"50 Jaar Ens"
Jubileumuitgave Dorpsbelang Ens
Mei 1996
De Nederlands Hervormde kerk in Ens nader bekeken
 "50 Jaar Ens" |
 Foto van De Noordoostpolder, in 2004 gemaakt door Hans Veenhuis bij de aankondiging van de verkoop van de kerk. |
 Het gebouw vanaf de Sportweg. Vooraan de consistorie. |
 De consistorie. Rechts de hoofdingang. |
In de beginjaren van de polder werden de diensten door predikanten uit de omliggende plaatsen van het oude land verzorgd. In 1943 zijn de protestantse kerken overgegaan op polderpredikanten. De diensten werden in de kantines van de werkkampen gehouden. Ens was één van de eerste plaatsen waar een noodkerk geplaatst werd. Deze kwam tot stand in Oud-Ens. Zij is door een Fins kerkgenootschap geschonken.
Op 1 januari 1947 kwam de zelfstandig verklaring van de Nederlands hervormde gemeente de Noordoostpolder. Alle hervormde gemeenten kwamen onder de centrale kerkenraad in Emmeloord. De plaatselijke gemeenten waren onderdeel van deze centrale gemeente. Het voordeel was, dat men gezamenlijk de plaatselijke gemeenten kon bijstaan bij de totstandkoming van de kerkgebouwen. De lasten waren voor de plaatselijke gemeenten vaak te groot om tot kerkbouw over te gaan. Toch kon 21 mei 1953 de kerkbouw in Ens afgerond worden.
De predikanten, die in de pastorie in Ens woonden, moesten zich vaak om twee dorpen bekommeren. In het begin kwam er zelfs een hulppredikant aan te pas, omdat de kerkelijke gemeente vier dorpen omvatte. Ens heeft samengewerkt met Nagele en later met Kraggenburg. Tot 31 december 1987 was de hervormde gemeente Noordoostpolder een centrale gemeente. Daarna is de decentralisatie doorgevoerd en werden de plaatselijke gemeenten zelfstandig.
Ens is toen verder gegaan met de hervormde gemeente te Kraggenburg. Deze laatste gemeente is in september 1995 opgegaan in een samen-op-weg gemeente met de gereformeerde broeders en zusters in Kraggenburg. Ens is nu een parttime gemeente geworden.
De gebouwen
Genoeg over de gemeente. We gaan nu de gebouwen bekijken. De gebrandschilderde ramen en het mozaïek op de voorgevel van de kerk vallen meteen op. Het mozaïek stelt de zaaier voor. Dit verhaal komt voor in de bijbel. De zaaier is bezig het zaad uit te strooien. De graankorrels komen op verschillende plaatsen terecht. Dit wordt tot uitdrukking gebracht. Verder kijkt de zaaier uit over de polder, waar Gods zaad uitgestrooid wordt. De eenvoudige groene deur past precies bij deze zaaier.
 Een foto vanaf de preekstoel. |
 De achterkant van de kerk vanaf het balkon. Middenonder het piepkleine, groene halletje bij de voordeur. |
 Het doopvont hangt aan een pilaar. |
 Eén van de twee psalmborden. |
Aan de zuidkant zijn ook vier ramen. Het eerste raam vanaf de voorkant laat ons de zon zien. De vierde dag schiep God het licht. Op het volgende raam ontdekken we vogels in de lucht en vissen in het water. Het derde raam laat ons de hand van de mens zien, die over Gods schepping mag heersen. Het laatste raam toont ons Gods hand, die de schepping gemaakt heeft en het oog, dat ziet, dat wat gemaakt is zeer goed was. De acht ramen laten ons het scheppingsverhaal uit Genesis zien.
Schip als windwijzer
Nu we toch buiten zijn, kijken we even naar boven. Op de klokkenstoel staat een schip als windwijzer. Waar eens de schepen voeren, staat nu een schip op de kerk. In de stoel hangen twee klokken. De grote luidklok horen we nog elke zondag, maar de kleine klok wordt niet meer geluid. Vroeger werden op feestdagen beide klokken geluid. Dit is niet meer mogelijk in verband met ontstaan van lekkage aan de klokkenstoel. De kleine klok is nog afkomstig van het oude Schokland.
De buitenkant hebben we bekeken en we gaan naar binnen. Wat ons meteen opvalt, is het wandkleed achter de kansel. Links de opgestoken hand, die het oude verbond symboliseert. Aan de andere kant komt het licht uit de hemel en dat beschijnt het lam Gods, dat de kruisbanier van de overwinning draagt.
Op de kansel ligt de opengeslagen bijbel. Deze legt de verbinding tussen het oude en het nieuwe land. Ze is door een Schokker familie bij de ontruiming van Schokland meegenomen naar Kampen. Bij de opening van het kerkgebouw is deze kanselbijbel door de familie aan de gemeente van Ens aangeboden.
In de platte zoldering komen we ook nog weer mozaïekfiguren tegen. Langs de noord-zuidkant is een balustrade, die aan de kerk een bepaalde dieptewerking geeft, wat ook nog weer geaccentueerd wordt door het tegelpatroon in de vloer. Alles wordt door het getemperde licht, wat door de ramen naar binnenvalt, beschenen.
We verlaten de kerkzaal door de zijdeur en gaan naar de consistorie. Daar ontdekken we een groot schilderij van het Laatste Avondmaal. Dit is door een onderduiker geschilderd.
Als laatste steken we het Kerkplein over naar het jeugdgebouw. De lange muurschildering valt meteen op. Wat beeldt het uit? Links staat een kind, dat een pauw met een kattenkop aait. Daarboven is een vis. Alles gezet in een soort blokkendoos. Het stelt de fantasiewereld van het kind voor. Door poortjes komen we in een volgend stadium. Het opgroeiende kind verkent de wereld. De scholing neemt zijn plaats in en tenslotte zien we vader, moeder en het kind de toekomst inkijken.
Schilder Hendriks heeft in dit schilderij de levensfasen van het kind naar voren gebracht. Mooier kan het niet uitgebeeld worden in een jeugdgebouw.
Het is echter jammer, dat de tand des tijds ook aan deze gebouwen knaagt. Het is zaak voor Ens om deze monumenten in onze jonge polder voor de toekomst te bewaren.