THUIS
Wonen in een kerk
|
Het woon- en lifestyle magazine 'Thuis' besteedt in haar uitgave
van mei 2008 uitgebreid aandacht aan de voormalige NH-kerk in
Ens: |
|
|
|
|
Tekst en fotografie: Judith Bakkers |
|||
       |
Gitta en Maarten waren al tijden op zoek geweest naar een bijzonder pand om daar hun dromen te verwezenlijken, maar ze konden niets passends vinden. Uiteindelijk kochten ze een modern appartement, maar ze bleven kriebels houden.
Gitta zag in de etalage van een makelaar op een gegeven moment dat een Nederlands Hervormde kerk uit 1953 in Ens te koop was. Bijna hadden ze het al aangekocht alleen op de foto's, ze vonden het mozaïek aan de buitenkant zo mooi! Ze zijn toch nog maar even gaan kijken en binnen twee dagen waren ze eigenaar van een kerk.
Maarten: "Het was echt wat je noemt een impulsaankoop. We wisten bij de koop niet hoeveel een eventuele verbouwing zou gaan kosten. Wel hadden we een aannemer meegenomen om de bouwtechnische staat te bekijken en hadden we toch wel even bij de gemeente geïnformeerd of het een woning mocht worden. Er zat op het moment van koop nog geen woonvergunning op, anders was het pand twee keer zo duur geweest, dus het was wel een gok!"
Nadat ze de kerk kochten, werd er nog een jaar gekerkt en pas in 2006 kregen ze officieel de sleutel. In de tussentijd hadden ze gelukkig de benodigde woonvergunning gekregen.
Huzarenstuk
Nadat ze eerst zelf aan het ontwerpen waren geslagen, besloten Gitta en Maarten om er toch maar een architect bij te halen. En dat werkte verrassend: architect Alje Korfker kwam tot de conclusie dat er een aparte, geïsoleerde woning moesten komen binnen de muren van de kerk. Dat zou de stookkosten beperken - één van de eisen van Gitta en Maarten - en op deze manier kon de ruimte van de kerk toch behouden blijven.
"Wij hadden oorspronkelijk het plan om in de consistorie - de vergaderruimte van de kerk - de slaapkamers te maken en op de vloer van de kerk het huis. Alleen een parterre. We zagen dat dat niet zou lukken. De voornaamste uitdaging zat hem in een goede wisselwerking tussen de woning, de kerk en de buitenlucht. De woning mocht niet te donker worden. De architect had daar een goede oplossing voor."
Het werd een huzarenstukje! Het woongedeelte werd tegen de achtermuur van de kerk geplaatst, op de plek van de preekstoel en de avondmaalstafel. In de achtermuur werden op de verdieping ramen gemaakt. Tussen de entree van de kerk en de ingang van het huis strekt zich de oorspronkelijke kerkvloer uit.
De indeling van de verdiepingen is net even anders dan gebruikelijk. Op de begane grond bevinden zich de slaapvertrekken, de badkamer en het toilet. De vloer ligt iets verzonken in de grond en de gevel is van hout. De bovenverdieping bevat de woonruimte en is geheel overkoepeld met een glazen dak. De vloer van het woonvertrek loopt over in de galerij die in een U-vorm langs de muren van de kerk loopt. "Op deze manier is het een heel licht en open huis geworden met contact met de buitenwereld."
Hoewel het lijkt of alles soepel en snel is verlopen, moet Maarten toch bekennen dat ze het soms echt wel even benauwd hebben gehad. Vooral bij het verkrijgen van de hypotheek en de verzekeringen. Dit heeft flink wat moeite gekost.
Ambachtelijk
De bouw van hun droomhuis in de kerk was ook niet à la minute klaar. Er bleek eerst nog heel wat versjouwd te moeten worden. Naar idee van de architect en in overleg met de aannemer hadden ze besloten om een houten doos in de kerk te plaatsen van twee verdiepingen met aan de voorkant - de kerk inkijkend - op de bovenste verdieping een serregedeelte. De aluminium constructie met het glas is ook daadwerkelijk door een serrebouwer gefabriceerd. Deze had nog nooit zoiets meegemaakt.
"Frapant genoeg moest er wel geheid worden om ons huis in de kerk te plaatsen. Er lagen gewoon betonnen tegels op zand. Ook moesten we om de benedenverdieping iets lager te situeren, met een kruipruimte eronder, nog flink wat afgraven. Op een gegeven moment reden de shovels af en aan de kerk in."
"Toen het gat klaar was, kon aannemer Van Egmond beginnen met het storten van een betonnen vloer en het bouwen van het houtskelet. Een echte vaktimmerman heeft alles op maat gemaakt. Tegenwoordig zetten ze in vier dagen een huis in elkaar. Dus als je echt van het vak houdt, is zo'n kerk natuurlijk genieten. Dit was allemaal ambachtelijk handwerk. Gewone muurelementen passen niet door de deur. Twee dragende pilaren steken dwars door de woning. De omwalling is dertig centimeter dik. Zelfs de meest futiele zaken als een brievenbus of een deurbel zijn dan geen routineklussen meer. Ze zijn hier een half jaar mee bezig geweest."
Omdat er toch op maat gemaakt werd en alles werd uitgerekend, hebben ze meteen van de gelegenheid gebruik gemaakt een apart verwarmingssysteem aan te laten leggen. Via roosters maken ze gebruik van hete luchtverwarming. "Dat is heel prettig, want het wordt snel warm en als het erg heet wordt in de kerk, wat tegen onze verwachting nog nooit gebeurd is, dan kan je er een airco van maken. En we hebben geen onooglijke radiatoren."
Licht en ruimte
Om genoeg licht binnen te krijgen zijn de oorspronkelijke gebrandschilderde ramen, ontworpen door kunstenaar Berend Hendriks en de architect van de kerk Chr. Nielsen uit Amsterdam, eruit gehaald. Erg jammer, maar veel van de mooi ontworpen ramen waren door de plaatselijke jeugd al ingegooid en de reparatie zou ontzettend kostbaar zijn geweest. Daarbij kwam dat Gitta en Maarten voldoende licht in het huis wilden en ook contact wilde houden vanuit het huis met de buitenkant.
De ramen in de kerk zitten op ruim twee meter hoogte. Al het licht en het uitzicht bevinden zich bovenin. Reden voor de architect om het leefgedeelte dus op de verdieping te situeren. "Als je nu aan de keukentafel of op de bank zit, beleef je de volledige ruimte van de kerk, maar zie je ook het plein, de bomen en de lucht. Beneden heb je dus veel meer privacy, want daar word je omringd door muren. Eigenlijk ideaal," meent Maarten. Natuurlijk draagt de glazen overkapping, de serre, mee aan de hoeveelheid licht in de woning.
Het is dan ook een rare gewaarwording als je in het glazen paleis binnen de kerk staat. Het glas weerspiegelt tegen de avond het interieur en de lampen, waardoor het donkere gat erachter (de kerk) niet zo opvalt en het gezellig en knus is in de woonkamer van glas. Overdag geeft al het glas juist een heel ruimtelijk effect. Vanuit de trendy bank van Gitta en Maarten kijk je zo over de grote kroonluchter tegen het originele orgel aan. Elementen die ze expres hebben laten zitten om het karakter en de historie van de kerk levend te houden. Ook het spreekgestoelte staat er nog en boven zien we rijen originele banken naast het orgel. Speels detail is de galerij die via de woonverdieping op grote hoogte aan weerszijde van de kerk naar het orgel lopen.
Harmonieus interieur
Omdat het budget van het stel bijna was uitgeput na de hele verbouwing, hebben ze creatieve oplossingen gezocht en gevonden voor hun interieur. Omdat de woonkamer een moeilijke ruimte is om in te richten vanwege een trap die midden in de kamer uitkomt, de oorspronkelijke kerkpilaren er nog zijn en er weinig rechte wanden om iets tegen aan te zetten aanwezig zijn, vroegen ze Cees Willem de Vries om interieur adviezen. Hij kwam met wat aardige tips om de zithoek op te bouwen, om een aparte leestafel te maken in de hoek naast de trap en raadde aan om boekenkasten tegen de wand naast de deur te maken.
Hij tipte hen ook over de mooie vloer die er nu ligt. Een Plexwood vloer (doorgezaagd multiplex) die gelijmd en onzichtbaar vastgespijkerd is (ruim 10.000 spijkers). "De vloer was wel wat duurder dan begroot, maar we vonden hem echt mooi. Ze zijn hier een week bezig geweest om hem te leggen."
Ook de Siemens Amerikaanse koelkast was wat buiten het budget, maar een grote wens van Maarten. "De keuken was ons eigen idee. We hadden een soortgelijke keuken met een kookeiland met aangebouwde tafel gezien en vonden dat hier precies passen," vertelt Maarten. De keuken is door Siematic ontworpen. De tafel en de rand om de keuken heen is door meubelmaker Wim Lether uit Ens op maat gemaakt. Hij heeft de kerkbank van de koster bewerkt en gelakt in dezelfde kleur als de tafel en de omlijsting om het een geheel te maken. De verrijdbare eettafelstoelen aan de andere kant komen van Vredeveld in Emmeloord. De grote lades in het kookeiland hebben ontzettend veel bergruimte en het mooiste aan eiland is wel de bovenkant van wit graniet (niet massief).
| Bent u op zoek naar een kerk, molen of ander bijzonder gebouw als woonruimte, kijk dan op www.redres.nl. |